آزمایشهای انعقادی چه چیزی را بررسی میکنند؟
PT، INR و aPTT زمان تشکیل لخته را در بخشهای متفاوت سیستم انعقاد بررسی میکنند. فیبرینوژن یکی از پروتئینهای اصلی تشکیل لخته است و D-dimer محصولی است که هنگام تجزیه لخته ایجاد میشود. تفسیر درست این نتایج به داروها، علائم، بیماری زمینهای و محدوده همان آزمایشگاه وابسته است.
PT و INR چه تفاوتی دارند؟
PT برحسب ثانیه گزارش میشود و ممکن است بین روشهای آزمایشگاهی متفاوت باشد. INR نتیجه PT را استانداردتر میکند و بیشترین کاربرد آن پایش درمان با وارفارین است. هدف INR برای همه افراد یکسان نیست و باید توسط پزشک تعیین شود.
aPTT بالا چه معنایی دارد؟
aPTT طولانی ممکن است با مصرف هپارین، کمبود یا مهار بعضی فاکتورهای انعقادی، بیماری کبد، اختلالات مصرفی یا مشکلات نمونه همراه باشد. طولانی بودن aPTT الزاماً به معنی خونریزی بالینی نیست و گاهی آزمایش تکمیلی مانند Mixing Study یا Anti-Xa لازم میشود.
اگر PT و aPTT هر دو بالا باشند چه میشود؟
افزایش همزمان میتواند در اثر داروهای ضدانعقاد، بیماری شدید کبد، کمبود ویتامین K، اختلالات مصرفی انعقاد یا کمبود فاکتورهای مسیر مشترک دیده شود. این الگو تشخیص قطعی نیست و باید همراه پلاکت، فیبرینوژن، D-dimer، شرح حال و معاینه بررسی شود.
D-dimer بالا یعنی لخته وجود دارد؟
خیر. D-dimer بالا اختصاصی نیست و در سن بالاتر، بارداری، عفونت، التهاب، جراحی، تروما و بیماریهای متعدد نیز افزایش مییابد. نتیجه طبیعی فقط در شرایط بالینی مناسب و با روش و آستانه معتبر میتواند احتمال لخته را کاهش دهد.
داروهای ضدانعقاد چگونه نتیجه را تغییر میدهند؟
وارفارین عمدتاً با INR پایش میشود. هپارین معمولی ممکن است با aPTT یا Anti-Xa پایش شود. PT و aPTT برای اندازهگیری شدت اثر همه داروهای ضدانعقاد خوراکی جدید قابل اتکا نیستند؛ بنابراین نتیجه طبیعی نیز اثر دارو را رد نمیکند.
چه علائمی نیازمند اقدام فوریاند؟
خونریزی کنترلنشونده، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه، سردرد شدید یا علائم عصبی پس از ضربه به سر، تنگی نفس یا درد قفسه سینه و تورم دردناک یکطرفه پا نیازمند ارزیابی فوری هستند و نباید منتظر تفسیر آنلاین ماند.
منابع علمی
MedlinePlus: PT/INR
MedlinePlus: PTT
MedlinePlus: Fibrinogen
MedlinePlus: D-dimer