آزمایش هورمونی بانوان شامل چه مواردی است؟
پنل هورمونی بانوان ممکن است شامل FSH، LH، استرادیول، پروژسترون، پرولاکتین و AMH باشد. هرکدام سؤال متفاوتی را پاسخ میدهند و یک عدد منفرد بهتنهایی برای تشخیص ناباروری، سندرم تخمدان پلیکیستیک یا نارسایی تخمدان کافی نیست.
چرا روز چرخه قاعدگی مهم است؟
FSH، LH، استرادیول و پروژسترون در طول چرخه تغییر میکنند. FSH و استرادیول پایه اغلب در روزهای ابتدایی چرخه بررسی میشوند، در حالی که پروژسترون برای بررسی وقوع تخمکگذاری بهتر است حدود یک هفته پیش از قاعدگی بعدی، یعنی تقریباً ۶ تا ۸ روز پس از تخمکگذاری، اندازهگیری شود.
پروژسترون بالاتر از ۳ چه معنایی دارد؟
اگر نمونه در فاز لوتئال و زمان مناسب گرفته شده باشد، پروژسترون بیشتر از ۳ ng/mL میتواند شواهدی به نفع وقوع اخیر تخمکگذاری باشد. یک مقدار منفرد کیفیت فاز لوتئال یا امکان بارداری را مشخص نمیکند.
AMH چه چیزی را نشان میدهد؟
AMH و شمارش فولیکولهای آنترال برای برآورد ذخیره تخمدان و پیشبینی پاسخ تخمدان به تحریک در درمان ناباروری استفاده میشوند. AMH بهتنهایی کیفیت تخمک، احتمال بارداری طبیعی یا زمان دقیق یائسگی را پیشبینی نمیکند.
FSH و استرادیول چگونه کنار هم تفسیر میشوند؟
FSH بالا همراه استرادیول پایین، بسته به سن و وضعیت قاعدگی، میتواند با کاهش عملکرد تخمدان سازگار باشد. در روزهای ابتدایی چرخه، استرادیول بالا ممکن است FSH را سرکوب کند و یک FSH ظاهراً طبیعی را بیش از حد اطمینانبخش نشان دهد.
پرولاکتین بالا چه عللی دارد؟
بارداری و شیردهی، استرس نمونهگیری، برخی داروها، کمکاری تیروئید و بیماریهای هیپوفیز از علل مهم افزایش پرولاکتین هستند. نتیجه خفیف بالا اغلب نیازمند تکرار در شرایط آرام و بررسی داروهاست. سردرد جدید یا اختلال دید همراه پرولاکتین بالا باید سریع ارزیابی شود.
آیا نسبت LH به FSH، PCOS را تشخیص میدهد؟
خیر. نسبت بالا ممکن است در بعضی افراد مبتلا به PCOS دیده شود، اما حساسیت و ویژگی کافی برای تشخیص ندارد. تشخیص بر اساس مجموعه علائم، چرخه قاعدگی، نشانههای افزایش آندروژن و در موارد لازم سونوگرافی و آزمایشهای تکمیلی انجام میشود.
چه زمانی بررسی ناباروری توصیه میشود؟
طبق نظر ASRM، در غیاب عوامل خطر شناختهشده، بررسی ناباروری معمولاً پس از ۱۲ ماه تلاش در افراد زیر ۳۵ سال و پس از ۶ ماه در افراد ۳۵ سال یا بیشتر آغاز میشود؛ در سن بالاتر از ۴۰ سال یا وجود قاعدگی نامنظم، آمنوره و عوامل خطر، ارزیابی زودتر مناسب است.
منابع علمی
ASRM: Fertility evaluation of infertile women
ASRM: Ovarian reserve testing
ASRM: Luteal phase and progesterone
Endocrine Society: Hyperprolactinemia