محاسبه FIB-4 از سن، AST، ALT و پلاکت با تفسیر ریسک فیبروز پیشرفته، آستانه اختصاصی سالمندان و هشدار محدودیتهای بالینی.
monitor_heart ابزار شماره ۳۹ آزمایکس
محاسبه امتیاز FIB‑4 کبد
سن، AST، ALT و پلاکت را از یک نوبت آزمایش وارد کنید تا امتیاز FIB-4، رده خطر و گام بعدی پیشنهادی نمایش داده شود.
AgeASTALTPlatelets
فرمول استانداردAge × ASTPLT × √ALT
چهار داده از یک نوبت آزمایش
info
FIB-4 تشخیص قطعی نیست. نتیجه برای غربالگری احتمال فیبروز پیشرفته طراحی شده و در سن کمتر از ۳۵ سال یا هنگام بیماری حاد، دقت محدودتری دارد.
analytics
جمعبندی آزمایکس
امتیاز FIB‑4——
حد پایینخطر—وابسته به سن
حد ریسک بالا—بیشتر از این عدد
تغییر نسبت به قبل—در صورت ورود نتیجه قبلی
linear_scale
جایگاه امتیاز روی طیف خطر
آستانهها با توجه به سن تنظیم میشوند.
پایینتر
میانی
بالاتر
—
کمتر از ۱٫۳۱٫۳ تا ۲٫۶۷بیشتر از ۲٫۶۷
functions
اجزای محاسبه
برای کنترل عدد و واحدهای واردشده
سن × AST—
√ALT—
پلاکت × √ALT—
پلاکت—
clinical_notes
تفسیر و گام بعدی
امتیاز، سن و محدودیتهای نتیجه کنار هم بررسی میشوند.
health_and_safety
FIB-4 ابزار غربالگری و طبقهبندی ریسک است و فیبروز یا سیروز را بهتنهایی تشخیص نمیدهد. در زردی شدید، گیجی، خونریزی گوارشی، ورم سریع شکم یا افت حال عمومی، نتیجه این ابزار نباید مراجعه فوری را به تأخیر بیندازد.
امتیاز FIB-4 چیست؟
FIB-4 یک شاخص غیرتهاجمی و اولیه برای برآورد احتمال فیبروز پیشرفته کبد است. این امتیاز از سن، AST، ALT و تعداد پلاکت محاسبه میشود و بیشتر برای طبقهبندی اولیه افراد مبتلا یا مشکوک به کبد چرب متابولیک به کار میرود.
فرمول FIB-4
فرمول برابر است با سن ضربدر AST، تقسیم بر حاصلضرب پلاکت در جذر ALT. AST و ALT باید با واحد U/L و پلاکت با واحد 10⁹/L یا هزار در میکرولیتر وارد شود.
تفسیر امتیاز در بزرگسالان
در بیشتر بزرگسالان کمتر از ۱٫۳ با احتمال پایینتر فیبروز پیشرفته همراه است، بازه ۱٫۳ تا ۲٫۶۷ نیازمند بررسی ثانویه مانند فیبرو اسکن یا ELF است و بیشتر از ۲٫۶۷ احتمال بالاتری را مطرح میکند. در سن ۶۵ سال و بیشتر، برای کاهش مثبت کاذب، حد پایینخطر معمولاً ۲٫۰ در نظر گرفته میشود.
محدودیتهای مهم
FIB-4 تشخیص قطعی فیبروز یا سیروز نیست. در سن کمتر از ۳۵ سال، هپاتیت یا بیماری حاد، افزایش گذرای آنزیمها، مصرف الکل اخیر، اختلالات خونی و هر علت مستقل کاهش پلاکت، نتیجه میتواند کماعتبار یا گمراهکننده باشد.
بعد از نتیجه چه میشود؟
نتیجه کمخطر معمولاً با پیگیری دورهای و کنترل عوامل متابولیک همراه است. نتیجه میانی یا بالا اغلب نیازمند ارزیابی غیرتهاجمی دوم مانند الاستوگرافی کبد یا ELF و گاهی ارجاع به متخصص کبد است. تصمیم نهایی باید بر اساس شرح حال، معاینه، سونوگرافی و سایر آزمایشها باشد.
سن ضربدر AST، تقسیم بر حاصلضرب تعداد پلاکت در جذر ALT. سن برحسب سال، AST و ALT برحسب U/L و پلاکت برحسب 10^9/L وارد میشود.
امتیاز FIB-4 کمتر از ۱٫۳ چه مفهومی دارد؟
در بیشتر بزرگسالان زیر ۶۵ سال با احتمال پایینتر فیبروز پیشرفته همراه است، اما بیماری را کاملاً رد نمیکند و در سن کمتر از ۳۵ سال دقت محدودتری دارد.
چرا برای افراد بالای ۶۵ سال حد ۲٫۰ استفاده میشود؟
سن بهطور مستقیم در فرمول وارد میشود و میتواند مثبت کاذب ایجاد کند؛ به همین دلیل حد پایینخطر در سالمندان معمولاً ۲٫۰ در نظر گرفته میشود.
امتیاز بین ۱٫۳ و ۲٫۶۷ چه اقدامی نیاز دارد؟
این بازه معمولاً ناحیه میانی است و بررسی ثانویه با الاستوگرافی کبد، VCTE یا آزمایش ELF میتواند کمککننده باشد.
FIB-4 بالاتر از ۲٫۶۷ یعنی سیروز دارم؟
خیر. این عدد احتمال فیبروز پیشرفته را بیشتر میکند، اما تشخیص قطعی نیست و باید با روش غیرتهاجمی دوم و ارزیابی پزشک تأیید شود.
آیا در افزایش شدید AST و ALT میتوان از FIB-4 استفاده کرد؟
در بیماری حاد یا افزایش گذرای آنزیمها، امتیاز ممکن است کاذب بالا شود. بهتر است نتیجه در زمینه بالینی و پس از پایدارشدن شرایط تفسیر شود.
پلاکت پایین چه اثری بر FIB-4 دارد؟
پلاکت پایین امتیاز را افزایش میدهد؛ اگر کاهش پلاکت علت مستقل خونی، دارویی یا طحالی داشته باشد، تفسیر FIB-4 میتواند گمراهکننده باشد.
آیا FIB-4 برای کودکان مناسب است؟
خیر. این نسخه برای افراد ۱۸ سال و بیشتر طراحی شده و برای کودکان و نوجوانان نباید از آستانههای بزرگسالان استفاده شود.
هر چند وقت یکبار FIB-4 تکرار شود؟
فاصله تکرار به ریسک متابولیک و نظر پزشک بستگی دارد. در دیابت، پیشدیابت یا چند عامل متابولیک، معمولاً پیگیری کوتاهتر از افراد کمخطر در نظر گرفته میشود.