آزمایش الکترولیتها و مواد معدنی چه چیزی را نشان میدهد؟
سدیم، پتاسیم، کلر و بیکربنات در تنظیم آب بدن، تعادل اسید و باز، عملکرد عصب، عضله و ریتم قلب نقش دارند. کلسیم، منیزیم و فسفر نیز برای عملکرد عصبیعضلانی، استخوان و متابولیسم ضروریاند.
چرا باید نتایج کنار هم تفسیر شوند؟
یک عدد منفرد معمولاً علت اختلال را مشخص نمیکند. برای نمونه، پتاسیم بالا میتواند واقعی یا ناشی از همولیز نمونه باشد؛ کلسیم تام از آلبومین تأثیر میگیرد و سدیم در قند خون بسیار بالا ممکن است بهصورت کاذب پایینتر دیده شود.
کلسیم اصلاحشده چیست؟
وقتی آلبومین پایین است، میتوان کلسیم تام را با یک فرمول تقریبی اصلاح کرد. این محاسبه جای اندازهگیری کلسیم یونیزه را در بیماری حاد، نارسایی کلیه یا اختلال اسید و باز نمیگیرد.
سدیم اصلاحشده در قند بالا چیست؟
افزایش شدید قند میتواند با جابهجایی آب، سدیم اندازهگیریشده را پایین نشان دهد. ابزار از فرمول Katz استفاده میکند و به ازای هر ۱۰۰ mg/dL قند بالاتر از ۱۰۰، حدود ۱٫۶ واحد به سدیم اضافه میکند.
آیا پتاسیم بالا همیشه واقعی است؟
خیر. همولیز نمونه، مشتکردن طولانی دست یا تأخیر در پردازش میتواند پتاسیم را کاذب بالا نشان دهد. با این حال پتاسیم بسیار بالا، بهویژه همراه تپش قلب، ضعف یا بیماری کلیه، نیازمند پیگیری سریع است.
Anion Gap چه کاربردی دارد؟
اگر سدیم، کلر و بیکربنات وارد شوند، اختلاف آنها بهصورت مقدماتی محاسبه میشود. این عدد برای بررسی تعادل اسید و باز مفید است اما بدون شرح حال، گاز خون و سایر آزمایشها تشخیص ایجاد نمیکند.
چه علائمی نیازمند ارزیابی سریعاند؟
تپش قلب یا غش، ضعف یا فلج جدید، گیجی یا تشنج، اسپاسم شدید عضله، درد قفسه سینه و کاهش واضح ادرار باید سریع ارزیابی شوند؛ بهویژه اگر پتاسیم، سدیم یا کلسیم بسیار غیرطبیعی باشند.
منابع علمی
MedlinePlus: Electrolyte Panel
National Kidney Foundation: Hyperkalemia
NIH ODS: Magnesium
Merck Manual: Sodium correction in hyperglycemia