آزمایش ویتامین D چه چیزی را اندازه میگیرد؟
برای بررسی ذخیره ویتامین D بدن معمولاً آزمایش 25-hydroxyvitamin D یا 25(OH)D درخواست میشود. آزمایش 1,25-dihydroxyvitamin D برای سنجش ذخیره بدن مناسب نیست و بیشتر در شرایط خاص کلیوی، اختلالات کلسیم و برخی بیماریها کاربرد دارد.
تبدیل ng/mL و nmol/L چگونه است؟
برای تبدیل 25(OH)D از ng/mL به nmol/L عدد در ۲٫۵ ضرب میشود. برای تبدیل nmol/L به ng/mL نیز عدد بر ۲٫۵ تقسیم میشود.
کمبود ویتامین D از چه عددی مطرح میشود؟
درباره مرز دقیق «مطلوب» اتفاقنظر کامل وجود ندارد. بسیاری از آزمایشگاهها کمتر از ۲۰ ng/mL را پایین و ۲۰ تا ۲۹ را ناکافی یا مرزی میدانند، در حالی که NIH/NASEM سطح ۲۰ ng/mL یا بیشتر را برای بیشتر افراد کافی میداند. بنابراین محدوده همان آزمایشگاه و علت انجام آزمایش اهمیت دارد.
ویتامین D خیلی بالا چه اهمیتی دارد؟
بالا بودن شدید 25(OH)D، بهویژه همراه با افزایش کلسیم، تهوع، استفراغ، تشنگی و ادرار زیاد، ضعف، گیجی یا اختلال ضربان قلب میتواند مسمومیت ناشی از مکمل را مطرح کند و نیازمند ارزیابی سریع است.
آیا نتیجه پایین علت علائم را ثابت میکند؟
خیر. خستگی، درد عضله و استخوان یا ضعف علائم اختصاصی نیستند. نتیجه باید کنار رژیم غذایی، میزان مواجهه با آفتاب، جذب گوارشی، وزن، داروها و بیماریهای کلیه یا کبد بررسی شود.
نقش کلسیم، فسفر و PTH چیست؟
در کمبود قابلتوجه ویتامین D ممکن است PTH افزایش یابد و کلسیم یا فسفر تغییر کند. در نتیجه بسیار بالا نیز بررسی کلسیم و عملکرد کلیه اهمیت دارد. این الگوها علت را قطعی نمیکنند و ممکن است به آزمایشهای تکمیلی نیاز داشته باشند.
آیا باید خودسرانه دوز بالا مصرف کرد؟
خیر. نوع مکمل، دوز، مدت درمان و زمان تکرار آزمایش به سن، شدت کمبود، بارداری، بیماری کلیه، سوءجذب و سایر شرایط بستگی دارد. دوزهای بالا یا آمپولهای مکرر بدون پایش میتوانند زیانآور باشند.
منابع علمی
NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin D
MedlinePlus: Vitamin D Test
Endocrine Society: Vitamin D Guideline 2024