فرمول پایه2Na + Glu/18 + BUN/2.8
مقادیر با واحدهای متداول
2Na+Glu+BUN
info
همزمانی نمونهها اهمیت دارد. برای Osmolal Gap معتبر، سدیم، گلوکز، BUN یا اوره، اتانول و اسمولالیته اندازهگیریشده باید تا حد امکان از یک نمونه یا زمان نزدیک باشند.
task_alt
جمعبندی
نتیجه آماده است
اسمولالیته محاسبهشده—mOsm/kg
تونیسیتی مؤثر—mOsm/kg
اندازهگیریشده—mOsm/kg
Osmolal Gap—mOsm/kg
straighten
جایگاه اسمولالیته
پایین
محدوده
بالا
—
سهم سدیم—
سهم گلوکز—
سهم BUN—
سهم اتانول—
compare_arrows
مقایسه محاسبهها
نتیجه بدون اتانول و با لحاظ اتانول
بدون اتانول—mOsm/kg
نتیجه مورد استفاده—mOsm/kg
Gap بدون اتانول—mOsm/kg
clinical_notes
نکات تفسیری
این موارد جایگزین ارزیابی پزشکی نیستند.
health_and_safety
فاصله اسمولال یک شاخص غربالگری است و وجود یا نبود مسمومیت با الکلهای سمی را بهتنهایی تأیید یا رد نمیکند. در شک به مصرف متانول، ضدیخ یا حلالها، اختلال هوشیاری، تاری دید، تنفس عمیق یا استفراغ شدید، ارزیابی اورژانسی را به تأخیر نیندازید.
اسمولالیته سرم چیست؟
اسمولالیته سرم تعداد ذرات محلول در هر کیلوگرم آب پلاسما را نشان میدهد. در عمل، سدیم و یونهای همراه آن بیشترین سهم را دارند و گلوکز و اوره نیز در محاسبه وارد میشوند.
فرمول اسمولالیته تخمینی
فرمول رایج با واحدهای متداول برابر است با: ۲ × سدیم + قند ÷ ۱۸ + BUN ÷ ۲٫۸. اگر اتانول همزمان اندازهگیری شده باشد، سهم آن نیز میتواند به فرمول اضافه شود.
Osmolal Gap چیست؟
فاصله اسمولال از تفریق اسمولالیته محاسبهشده از اسمولالیته اندازهگیریشده به دست میآید. بالا بودن آن نشان میدهد ذرات اسمزی اندازهگیرینشدهای در خون وجود دارند، اما بهتنهایی نوع ماده را مشخص نمیکند.
تونیسیتی مؤثر چه تفاوتی دارد؟
تونیسیتی مؤثر معمولاً با ۲ × سدیم + قند ÷ ۱۸ محاسبه میشود و اوره را کنار میگذارد، چون اوره در بسیاری از بافتها آزادانهتر عبور میکند. این شاخص برای اثر واقعی محلولها بر جابهجایی آب سلولی مفیدتر است.
محدودیتهای مهم
سدیم، گلوکز، BUN یا اوره، اتانول و اسمولالیته اندازهگیریشده باید تا حد امکان از یک زمان نمونهگیری باشند. فاصله اسمولال طبیعی، مسمومیت با متانول یا اتیلنگلیکول را رد نمیکند؛ بهخصوص در مراحل دیرتر که الکل سمی به اسیدهای آلی تبدیل شده است.
فرمول رایج با واحدهای متداول برابر است با ۲ برابر سدیم بهعلاوه قند تقسیم بر ۱۸ و BUN تقسیم بر ۲٫۸. در صورت اندازهگیری همزمان اتانول، سهم آن نیز اضافه میشود.
محدوده طبیعی اسمولالیته سرم چقدر است؟
در بسیاری از آزمایشگاهها حدود ۲۷۵ تا ۲۹۵ mOsm/kg گزارش میشود، اما محدوده چاپشده روی همان برگه اولویت دارد.
Osmolal Gap چگونه محاسبه میشود؟
اسمولالیته محاسبهشده از اسمولالیته اندازهگیریشده کم میشود. فاصله مثبت بالا میتواند نشاندهنده ذرات اسمزی اندازهگیرینشده باشد.
فاصله اسمولال طبیعی چند است؟
بسته به فرمول و آزمایشگاه متفاوت است. کمتر از حدود ۱۰ اغلب طبیعی در نظر گرفته میشود و بازه ۱۰ تا ۲۰ ناحیه خاکستری است.
آیا Osmolal Gap بالا یعنی مسمومیت با متانول است؟
خیر. اتانول، مانیتول، پروپیلنگلیکول، کتواسیدوز، نارسایی کلیه و شوک نیز میتوانند فاصله را بالا ببرند.
آیا Osmolal Gap طبیعی مسمومیت را رد میکند؟
خیر. در مراحل دیرتر متانول یا اتیلنگلیکول ممکن است فاصله طبیعی شود، در حالی که آنیون گپ و اسیدوز افزایش یافتهاند.
تفاوت اسمولالیته و تونیسیتی چیست؟
تونیسیتی مؤثر معمولاً اوره را حذف میکند و اثر محلولها بر جابهجایی آب سلولی را بهتر نشان میدهد.
آیا میتوان Urea را به جای BUN وارد کرد؟
بله. نوع و واحد درجشده روی برگه را انتخاب کنید تا ابزار آن را به BUN معادل تبدیل کند.
چرا نتیجه ابزار با آزمایشگاه فرق دارد؟
فرمولهای محاسباتی، گردکردن اعداد، سهم اتانول و روش اندازهگیری میتوانند اختلاف ایجاد کنند. اسمولالیته آزمایشگاهی مستقیماً اندازهگیری میشود.