محاسبه شاخص منتزر Mentzer Index آنلاین

خون و هماتولوژی رایگانبدون ثبت‌نام نسخه فرمول MENTZER-2026.1

محاسبه شاخص منتزر از MCV و RBC برای افتراق اولیه الگوی فقر آهن و صفت بتا تالاسمی، همراه با بررسی Hb، RDW، Ferritin و TSAT.

bloodtype ابزار شماره ۴۶ آزمایکس

محاسبه شاخص منتزر Mentzer Index

MCV و تعداد RBC را وارد کنید تا شاخص منتزر محاسبه شود و الگوی CBC همراه Ferritin، RDW و TSAT بررسی شود.

MCVRBCFerritinRDW
info

این شاخص فقط در میکروسیتوز معنا دارد. کمتر از ۱۳ یا بیشتر از ۱۳ به معنی تشخیص قطعی تالاسمی یا فقر آهن نیست.

۱

اطلاعات اصلی CBC

MCV و RBC برای محاسبه ضروری هستند.

۲

رنج MCV همان آزمایشگاه

برای تشخیص میکروسیتوز، محدوده چاپ‌شده روی برگه اولویت دارد.

۳

آزمایش‌های آهن و التهاب

اختیاری‌اند، اما نتیجه را بسیار قابل‌اعتمادتر می‌کنند.

science
اگر Ferritin پایین باشد، فقر آهن محتمل‌تر می‌شود. اگر Ferritin طبیعی یا بالا ولی CRP بالا باشد، التهاب می‌تواند Ferritin را بالا نگه دارد.

شاخص منتزر چیست؟

شاخص منتزر یا Mentzer Index یک شاخص غربالگری ساده است که از تقسیم MCV بر تعداد RBC به دست می‌آید. این شاخص بیشتر برای افتراق اولیه دو علت شایع میکروسیتوز، یعنی فقر آهن و صفت بتا تالاسمی، استفاده می‌شود.

فرمول شاخص منتزر

Mentzer Index = MCV (fL) ÷ RBC (million/µL)

  • مقدار کمتر از ۱۳ معمولاً بیشتر به نفع صفت بتا تالاسمی است.
  • مقدار بیشتر از ۱۳ معمولاً بیشتر به نفع فقر آهن است.
  • نتیجه نزدیک ۱۳ نامعین است و ارزش افتراقی کمتری دارد.

چه زمانی این شاخص قابل استفاده است؟

کاربرد اصلی شاخص منتزر زمانی است که MCV پایین و الگوی میکروسیتیک وجود داشته باشد. در MCV طبیعی یا بالا، این شاخص برای تعیین علت کم‌خونی مناسب نیست.

چرا نتیجه قطعی نیست؟

فقر آهن و صفت تالاسمی می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. همچنین سن، بارداری، التهاب، درمان با آهن و سایر هموگلوبینوپاتی‌ها ممکن است الگوی CBC را تغییر دهند. هیچ شاخص محاسباتی حساسیت و ویژگی صددرصد ندارد.

آزمایش‌های تأییدی

فریتین و Iron profile برای بررسی کمبود آهن مهم‌اند. در صورت احتمال صفت بتا تالاسمی و نبود کمبود آهن، الکتروفورز یا HPLC هموگلوبین و HbA2 از بررسی‌های رایج تأییدی هستند. تصمیم نهایی باید با نظر پزشک و سابقه خانوادگی انجام شود.

منابع علمی

Role of Mentzer Index
StatPearls — Microcytic Hypochromic Anemia
WHO Guideline on Ferritin

FAQ

پرسش‌های متداول

فرمول شاخص منتزر چیست؟

MCV بر حسب fL بر تعداد RBC بر حسب میلیون در میکرولیتر تقسیم می‌شود.

شاخص منتزر کمتر از ۱۳ یعنی چه؟

در فرد دارای میکروسیتوز، این الگو بیشتر به نفع صفت بتا تالاسمی است، اما تشخیص قطعی نیست.

شاخص منتزر بیشتر از ۱۳ یعنی چه؟

در میکروسیتوز، این الگو بیشتر با فقر آهن سازگار است و باید با Ferritin و آزمایش‌های آهن بررسی شود.

آیا شاخص منتزر تالاسمی را تشخیص می‌دهد؟

خیر. برای تأیید صفت بتا تالاسمی معمولاً الکتروفورز یا HPLC هموگلوبین و HbA2 در زمینه مناسب لازم است.

آیا با عدد بالای ۱۳ باید آهن مصرف کنم؟

خیر. مصرف آهن باید پس از اثبات کمبود آهن و بررسی علت آن انجام شود.

اگر Ferritin طبیعی باشد فقر آهن رد می‌شود؟

نه همیشه. التهاب و بیماری کبد می‌توانند Ferritin را بالا ببرند؛ CRP و TSAT به تفسیر کمک می‌کنند.

آیا فقر آهن و صفت تالاسمی هم‌زمان ممکن‌اند؟

بله. در این حالت شاخص‌های CBC می‌توانند الگوی مخلوط ایجاد کنند و بررسی آهن و هموگلوبین لازم است.

آیا شاخص منتزر برای کودک قابل استفاده است؟

می‌تواند به‌عنوان غربالگری کمکی استفاده شود، اما رنج CBC باید متناسب با سن باشد و دقت شاخص در جمعیت‌ها متفاوت است.

چه زمانی نتیجه فوریت دارد؟

خون‌ریزی فعال، درد قفسه سینه، تنگی نفس در استراحت، غش یا هموگلوبین بسیار پایین نیازمند ارزیابی سریع هستند.

نویسنده: دکتر فرهنگ هنرمندزادهآخرین ویرایش: ۲۵ تیر ۱۴۰۵بازبینی فرمول: ۱۴۰۵/۰۴/۲۵منبع فرمول یا دادهنتایج و توضیحات آزمایکس آموزشی‌اند؛ محدوده مرجع آزمایشگاه‌ها متفاوت است و این ابزارها جایگزین ارزیابی پزشک نیستند.